Harcerstwo – śladami historii Hufca ZHP Andrychów

Robert Baden – Powell to oficer angielskiej armii kolonialnej. Doskonały dowódca, dziennikarz i literat oraz wspaniały obserwator życia, a zwłaszcza rozwoju młodego pokolenia. W 1899 roku wydaje podręcznik wojskowy „Wskazówki do skautowania”, który staje się bardzo popularny wśród młodzieży zorganizowanej w „Brygadach chłopców”. Książka zawiera wszystkie zasady skautingu z prawem i przyrzeczeniem włącznie. Skauting w błyskawicznym tempie rozwija się najpierw w Anglii, a następnie na całym świecie. 

Polskie harcerstwo rodzi się w 1910 roku jako SKAUTING przystosowany do tradycji narodowej i polskich realiów przez Andrzeja Małkowskiego w oparciu o podręcznik generała Roberta Baden – Powella. Z pomysłów Roberta Baden – Powella skorzystały polskie organizacje niepodległościowe takie jak „Zarzewie”, czy „Sokół”. Wiosną 1911 roku we Lwowie odbywa się pierwszy kurs skautowy. Z inicjatywy Andrzeja Małkowskiego przyjęto uchwałę o wprowadzeniu drużyn skautowych do „Sokoła.” 22 maja 1911 roku powstają trzy drużyny skautowe: dwie męskie założone przez A. Małkowskiego i jedna żeńska założona przez Olgę Drahonowską – późniejszą żonę Małkowskiego. Zaczyna też ukazywać się czasopismo „Skaut”, gdzie ogłoszono pierwszą wersję prawa i przyrzeczenia harcerskiego.


W 1911 roku powstaje drużyna skautowa im. Hetmana Żółkowskiego przy Wadowickim Gimnazjum, założona przy pomocy prof. Bronisława Piątkowskiego przez Bruno Olbrychta – pierwszego wadowickiego komendanta skautów.

W 1911 roku powstaje też ponad studwudziestoosobowa drużyna męska w Wieprzu, którą prowadził dh Jan Bryzek przy wsparciu instruktorów Alojzego Mokwy, Józefa Dziedzica i Władysława Mokwy.

W 1912 roku powołano drużyny w Choczni i Kalwarii. W 1913 roku powstały nowe drużyny w Kętach, Inwałdzie, Frydrychowicach. Od 1934 roku druhna Maria Leśniakówna – nauczycielka prowadziła żeńską drużynę harcerską w Roczynach.

W 1912 r. wiersz Ignacego Kozielewskiego „Wszystko co nasze” zostaje dostosowany do melodii pieśni rewolucyjnej „Na barykady” i śpiewany jest jako „Marsz skautów” – w przyszłości staje się HYMNEM ZHP.

2 listopada 1918 r. na Zjeździe w Lublinie przedstawiciele większości ośrodków harcerskich z całego kraju jednoczą się i powołują do życia Związek Harcerstwa Polskiego.

Andrychowscy harcerze zrzeszeni są w dwóch hufcach wadowickich: męskim i żeńskim, które działają od 1930 roku. Po zakończeniu działań wojennych w 1945 roku andrychowskie harcerstwo zwarło swoje szeregi. W 1948 roku następuje połączenie hufca męskiego i żeńskiego w hufiec koedukacyjny. Po Zjeździe łódzkim w 1956 roku powołano podhufce, które tworzyły Hufiec Wadowice. W Andrychowie kierownictwo podhufca objął dh Aleksander Nidecki. Na terenie Andrychowa i gminy działało wówczas 14 drużyn harcerskich i 4 gromady zuchowe.

Historia Hufca Andrychów od 1975 roku
W wyniku reformy administracji państwowej w 1975r. przebudowano także strukturę organizacyjną ZHP. Uchwałą RN ZHP z dn. 11 czerwca 1975r. z części terytoriów byłej Chorągwi Katowickiej i Krakowskiej, czyli z dotychczasowych hufców: Oświęcim, Sucha Beskidzka, Wadowice i Żywiec (Chorągiew Krakowska) oraz Bielsko – Biała i Cieszyn (Chorągiew Śląska) – utworzono Chorągiew
Bielską.

W Chorągwi Bielskiej zgodnie ze strukturą administracyjną województwa powołano 39 Hufców i 25 Gminnych Związków Drużyn.

1 sierpnia 1975 r. powstaje:
– Hufiec Andrychów Miasto – komendant – hm. Helena Witek (dziś Kusina);
– Hufiec Andrychów Gmina – komendant – hm. Zofia Antecka;
– Gminny Związek Drużyn w Wieprzu – komendant – hm. Maria Ochmańska.

Rozkazem L 1 / 77 z dn. 1. Stycznia 1977r. Gminny Związek Drużyn w Wieprzu przekształcono w Hufiec Wieprz, którego komendantką została hm. Maria Ochmańska- dziś Liszka.

Rozkazem L 5 /77 z dn. 9 września 1977r. połączono hufce Andrychów Miasto i Andrychów Gmina w Hufiec Andrychów.

Rozkazem L 5/ 81 z dn. 1 listopada 1981 r. do Hufca Andrychów przyłączono Hufiec Wieprz.

Ważniejsze wydarzenia na przestrzeni lat:

– Udział andrychowskich harcerzy w poświęceniu sztandaru III Pomorskiej Dywizji na Stadionie w Andrychowie;

– Zlot drużyn Chorągwi Bielskiej w Andrychowie od 2 do 4 czerwca 1995r.;

– Organizacja obozów harcerskich w miejscowościach: Siewierz, Kowary, Świerkocin, Ustroń, Turawa, Korbielów, Piecnik, Polanka, Pobierowo, Mrzeżyno;

– Wyjazd patrolu Hufca Andrychów na Roverway do Islandii;

– Wyjazd patrolu Hufca Andrychów na Jamboree do Szwecji;

– Spotkanie Pokoleniowe z okazji 100-lecia harcerstwa na ziemiach polskich;

– 35 lat istnienia Hufca;

– Organizacja Inauguracji Roku Harcerskiego Chorągwi Krakowskiej „Jest radość”, 2012r.;

– Coroczna organizacja Dnia Harcerskiego dla mieszkańców miasta i gminy;

– Zlot z okazji 40 rocznicy działania Hufca Andrychów, 2015 r.

– Przekazanie nowego sztandaru dla Hufca, 2015 r.;

– Coroczne „Ognisko Patriotyczne” dla mieszkańców z okazji 11. listopada;

– Rocznicowy wyjazd reprezentacji Hufca Na Monte Cassino, 2014 i 2019;

– Kolejny wyjazd patrolu Hufca Andrychów na Roverway do Francji; 

– Zlot w Gdańsku; 2018 r.;

– Wyjazd patrolu Hufca Andrychów na InterCamp do Holandii, 2019 r.

Na przestrzeni 45 lat istnienia Hufca Andrychów kolejnymi komendantami byli:

  • do 29 października 1977 r. – hm. Helena Witek (dziś Kusina);

  • do 1 stycznia 1979 r. – hm. Henryka Sikora (dziś Jekiełek);

  • do 10 października 1979 r. – phm. Jan Sitarz;

  • do 26 listopada 1984 r. – hm. Teresa Laskoś;

  • do 28 listopada 1988 r. – hm. Leokadia Wilczyńska;

  • do 20 kwietnia 1990 r. – hm. Andrzej Paleczny;

  • do 12 października 1990 r. – p. o. hm. Jerzy Pietraszek;

  • do 24 lutego 1992 r. – hm. Jacek Pacut;

  • do 28 września 2002 r. – hm. Leokadia Wilczyńska;

  • do 8 stycznia 2010 r. – hm. Ewa Buldończyk;

  • do 16 listopada 2019 r. – hm. Artur Walkowiak;

  • obecnie funkcję tę pełni – phm. Maria Walkowiak.

Rajd rowerowy Szczepu Pomarańczowego

W sobotni piękny dzień skauci z Szczepu Pomarańczowego zainaugurowali nowy rok harcerski. Inaczej niż zwykle, ale w sposób bardzo fascynujący. Każda drużyna oraz gromada wzięła udział w I Szczepowym Rajdzie Rowerowym. Jednostki startowały z miejsc, gdzie na co dzień odbywają się ich zbiórki, a meta i finał odbył się w Stanicy Hucuł. W czasie przebytej trasy, każdy z patroli musiał wykonać zadanie, sprawdzające kreatywność, umiejętności terenoznawcze oraz harcerskie. Na mecie dla uczestników czekał posiłek z możliwością uzupełnienia płynów oraz szereg aktywności sportowych, harcerskich i integracyjnych. Patrząc na uśmiechy i zaangażowanie zuchów oraz harcerzy jesteśmy przekonani, że najbliższy rok będzie czasem, gdzie każdy z nich pozna nowe umiejętności, rozwinie obecne oraz zawiąże nowe przyjaźnie, pokona swoje słabości oraz będzie przy tym dobrze się bawić. Życzymy tego każdemu. Dziękujemy całej kadrze i opiekunom, którzy przyczynili się do tego fantastycznego wydarzenia. 

Harcerskie lato 2020

Wakacje bez wyjazdu są dla każdego harcerza jak studnia bez wody lub zapalniczka bez ognia – parafrazując piosenkę zespołu Perfekt. W tym roku, mimo trudnych okoliczności, udało się zorganizować kilka wypoczynków. Największe z nich to dwa turnusy obozu harcerskiego w Mrzeżynie. 

Pierwszy z nich odbył się w terminie 9 – 22 lipca 2020. Jego uczestnikami byli harcerze z 2 Andrychowskiego Szczepu Drużyn Wodnych. Tematykę obozu najlepiej przedstawia hasło tytułowe, czyli “Kurs na marzenia”. Cały wyjazd stylizowany był na świat bajek Disney’a. Każdego dnia pierwsze skrzypce grała inna kreskówka. Uczestnicy w ramach współzawodnictwa zastępów zbierali magiczny pył, dzięki któremu harcerze zdobywali sprawności, odkrywali siebie i świat wokółKażdego dnia na obozowym majdanie pojawiał się jeden dodatkowy balon, które na samym końcu obozu pozwoliły uczestnikom bezpiecznie wrócić do domu jak w filmie “Odlot”. Podczas tego wyjazdu harcerze poszerzali swoje horyzonty i nabyli wiele nowych umiejętności, które z pewnością wykorzystają w nowym roku szkolnym. 

Drugi turnus miał miejsce 23 lipca – 5 sierpnia 2020 i na nim bawili się harcerze z 1ASH “Bądź Gotów” oraz Szczepu Pomarańczowego. Fabuła obozu była oparta na filmie “Akademia Pana KleksaUczestnicy brali udział w licznych grach terenowych (również tych nocnych), ogniskach oraz wielu konkursach czy zajęciach. Pierwszego sierpnia skauci na terenie obozu ustawili się w symbol Polski Walczącej, by uczcić minutą ciszy rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.  

Ale to nie koniec wakacyjnych przygód!  

Wędrownicy z 48 DW “Północ” wzięli udział w obozie wędrownym, podczas którego pokonali ponad 70km i 3200m przewyższeń. Ciągłe obcowanie z naturą, spanie w hamakach, odciski na stopach i zmęczenie dawały satysfakcję 

Najmłodsi również nie próżnowali! Członkowie 14 GZ “Uciekające Kurczaki” odwiedzili Międzybrodzie Bialskie, gdzie świętowali 10 urodziny swojej gromady zuchowej. Dzieci stworzyły własne samoloty do podróżowania z Małym Księciem, który był tematyką przewodnią biwaku.  

Zuchy z 1 GZ “Brykające Tygryski” swój nadmiar energii wyładowały podczas lekcji pływania na andrychowskim basenie.  

Nie zabrakło również akcentu edukacyjnego. Siedem osób z Hufca ZHP Andrychów szkoliło się na ogólnopolskich warsztatach metodycznych “VI Kąpiel Metodyczna”. Na tym szkoleniu uczestnicy musieli zbudować od podstaw swoją bazę noclegową. Gościem specjalnym był prof. Szymon Malinowski, który poruszył kluczowe zagadnienia z jego filmu “Można panikować”. 

Obozy były organizowane według wytycznych Głównego Inspektora Sanitarnego, Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Zdrowia. Oprócz zachowywania dystansu społecznego i dobrze nam wszystkim znanych obostrzeń, uczestnicy nie mieli kontaktu z żadnymi osobami spoza turnusu. 

Na obozie jednak harcerskie lato się nie kończy 

W sobotę, 29 sierpniaponad 50 harcerzy i harcerzy starszych celebrowało święto patrona ZHP Chorągwi Krakowskiej – Tadeusza Kościuszko. Nie były to jednak tradycyjne obchody, gdzie skauci z całej chorągwi spotykali się na Ryku Głównym w Krakowie i uczestniczyli w grze miejskiej. Tego roku każdy hufiec urządzał imprezę u siebie. Tym razem, aby uniknąć spotkań między grupami, każdy patrol miał do wykonania kilka zadań i to od niego zależało, w jakim miejscu te zadania wykona. Gotowanie obiadu na ognisku, budowanie szałasu czy mebli obozowych to powrót do rdzennych praktyk harcerskich.  
 
Nie zabrakło również akcentów pozytywnego patriotyzmu. 1 sierpnia harcerze uczcili pamięć o walczących w Powstaniu Warszawskim, a 1 września reprezentacja Hufca ZHP Andrychów złożyła kwiaty pod pomnikiem naprzeciwko Urzędu Miasta, by upamiętnić rocznicę wybuchu II wojny światowej. 
 
Po tak aktywnych wakacjach spędzonych w duchu harcerstwa dzieci z pewnością wrócą do szkoły pełni energii i chętni do zdobywania wiedzy! 

 

Bartłomiej Leśniak 

Majowe świętowanie

Czas izolacji domowej to dla harcerzy trudny okres, kiedy nie mogą się spotykać ze sobą na zbiórkach i wychodzić w teren, by zdobywać wiedzę w praktyce.  

Co roku w okresie 1-3 maja można było spotkać harcerzy z Hufca ZHP Andrychów w centrum miasta, celebrujących święta narodowe. W zaistniałych okolicznościach niestety trzeba było przenieść obchody do Internetu. Kadra Hufca ZHP Andrychów stanęła na wysokości zadania i przygotowała dla skautów ciekawy program na te dnipod hasłem „wspólne #majoweświętowanie”.  

1 maja – Święto Pracy – odbył się konkurs plastyczny pt. „Chciałbym/chciałabym być…”. Zadaniem uczestników było wykonanie pracy plastycznej na temat swojego wymarzonego zawodu. 

2 maja – Święto Flagi – facebookowe profile drużyn i środowisk stały się biało-czerwoneHarcerze wraz z przybocznymi i drużynowymi stworzyli kolaże ze swoich zdjęć, zawierające motyw polskiej flagi. Wszystkie prace można zobaczyć na stronie Hufca ZHP Andrychów na Facebooku.  

3 maja – rocznica uchwalenia Konstytucji – w tym dniu odbył się drużynowy konkurs wiedzy o genezie świąt majowych oraz wiedzy historycznej. Poziom trudności był dopasowany do wieku i wiedzy uczestników. Warto wspomnieć, że tego dnia dwójka instruktorów naszego Hufca złożyła także kwiaty pod tablicą pamiątkową na ulicy Szewskiej.  

Na znak wspólnego świętowania członkowie Hufca, którzy są również użytkownikami Facebooka, dodali na swoje zdjęcia profilowe przygotowaną nakład #majoweświętowanie. 

Mimo pracy zdalnej, staramy się zaszczepiać w zuchach i harcerzach radosny patriotyzm zarówno podczas cotygodniowych e-zbiórek, cykli sprawności jak i tematycznych wydarzeń takich jak te opisane powyżej. Mamy nadzieję, że już niebawem stan epidemii ulegnie poprawie i będziemy mogli wrócić do normalnej działalności. 
 
Z harcerskim pozdrowieniem czuwaj! 
Bartłomiej Leśniak 

 

Tak było podczas Dnia Myśli Braterskiej!

Sobota 22. lutego jest bardzo ważnym dniem dla skautów z całego świata. Tego dnia swoje urodziny obchodzi Robert Baden-Powell – założyciel skautingu. Dzień Myśli Braterskiej, bo tak nazywa się to święto, obchodzony jest na całym świecie przez członków wszystkich organizacji skautowych. Harcerze w tym dniu szczególnie jednoczą się ze sobą, przypominają sobie, jak wielu ich jest w różnych zakątkach Ziemi, wysyłają sobie kartki z pozdrowieniami, wymieniają się doświadczeniami, naszywkami; spotykają się by wspólnie celebrować ten ważny dla nich moment.

 

Również członkowie Hufca ZHP Andrychów spędzili wspólnie to sobotnie popołudnie. Prawie 200 zuchów, harcerzy, harcerzy starszych i wędrowników brało udział w przygotowanych specjalnie na ten dzień zajęciach pod hasłem „Bo łączy nas braterstwo”. Głównym założeniem nie była rywalizacja, lecz współpraca. Zadaniem uczestników było zdobycie kluczy do drzwi, którym odpowiadały cechy dobrego harcerza, tj. braterstwo, przyjaźń, bezinteresowność, tolerancja itp. Aby zdobyć klucze do poszczególnych drzwi, skauci musieli wykazać się posiadaniem danej cechy, wykonując różne zadania. Ponadto dokonano rozstrzygnięcia konkursu indywidualnego na najładniejszą kartkę z okazji DMB oraz konkursu drużynowego na plakat o tematyce „Nasz hufiec za dziesięć lat”.

 

W tym dniu jeden z punktów Prawa Harcerskiego, „Harcerz w każdym widzi bliźniego, a za brata uważa każdego innego harcerza”, wybrzmiewa szczególnie oraz nabiera głębszego znaczenia. Mamy nadzieję, że zasiane idee braterstwa i przyjaźni wydadzą obfity plon w życiu naszych harcerzy.

 

Czuwaj,

Bartłomiej Leśniak

Zlot Hufca ZHP Andrychów „Przeszłość tworzy przyszłość”

W ubiegły weekend, 9-11 listopada, ponad 350 zuchów, harcerzy i instruktorów Hufca ZHP Andrychów spotkało się na wspólnym zlocie w Szkole Podstawowej nr 2 w Andrychowie. Tegorocznemu wydarzeniu towarzyszyło hasło “Przeszłość tworzy przyszłość”, a zajęcia programowe nawiązywały do 80. rocznicy powstania Szarych Szeregów oraz 101. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości.

  Zlot rozpoczął uroczysty apel w sobotę. Następnie harcerze sprawdzili swoją wiedzę historyczną w konkursie o bohaterze andrychowskiego Hufca – Szarych Szeregach. Program wieczorny przebiegł pod znakiem Festiwalu Harcerskiego “Dziś – Jutro – Pojutrze z piosenką o Szarych Szeregach”. Jury festiwalu podkreśliło wysoki poziom wystąpień konkursowych, a także duże zaangażowanie i wkład w przygotowanie prezentacji wokalno-muzycznej.   W niedzielę uczestnicy wydarzenia wzięli udział w całodziennej grze terenowej, której fabuła była osadzona w II Wojnie Światowej. Zuchy i harcerze musieli wykazać się niemałym sprytem i umiejętnościami logicznego myślenia, by zdobyć części ekwipunku, które samolot zrzucił w nocy na teren Andrychowa. Mimo deszczowej pogody, nie zabrakło uśmiechów i radości. Wieczorem skauci oglądali pokaz grupy rekonstrukcyjnej z 74 DH „Desant” im. 1 SBS gen. bryg. Stanisława Sosabowskiego.   11 listopada to data ważna dla każdego Polaka, dlatego także i andrychowscy harcerze włączyli się w uroczyste obchody 101. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości. Świętowali od rana do wieczora! Rano uczestnicy zlotu wzięli udział w Mszy Świętej w Kościele św. Macieja Apostoła, a następnie przeszli korowodem za sztandarem pod tablicę poświęconą pamięci Legionów Polskich. Tam andrychowscy harcerze pełnili warty honorowe i złożyli kwiaty. W trakcie uroczystości Komendant Hufca, hm. Artur Walkowiak, został odznaczony Medalem “Zasłużony dla Gminy Andrychów”. Wieczorem Hufiec ZHP Andrychów, wraz z Miejskim Ośrodkiem Sportu, Kultury i Turystyki oraz z Centrum Kultury i Wypoczynku, zaproponował mieszkańcom Andrychowa wspólne świętowanie przy Ognisku Patriotycznym. Zuchy i harcerze przedstawili program artystyczny, włączając przy tym Andrychowian do wspólnego śpiewu pieśni patriotycznych. Po zakończeniu Ogniska, chętni mogli spróbować grochówki przygotowanej przez Stanicę Hucuł. Dziękujemy mieszkańcom Andrychowa, którzy włączyli się w patriotyczne świętowanie!